> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://www.greeceinfigures.com/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Γιατί οι Έλληνες νιώθουν τόσο φτωχοί;
- URL: https://www.greeceinfigures.com/analyses/giati-oi-ellenes-niothoun-toso-phtokhoi/
- Published: 2026-08-25T05:30:46.000Z
- Updated: 2026-08-25T05:30:45.000Z
- Description: Επτά στους δέκα Έλληνες λένε ότι δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα. Κι όμως, σε όρους κατανάλωσης η Ελλάδα δεν είναι η φτωχότερη της Ένωσης. Η διαφορά κρύβεται σε αυτό που δεν δείχνουν οι δείκτες εισοδήματος: πόσες ώρες εργασίας κοστίζει αυτό το βιοτικό επίπεδο.
- Author: Δημήτρης Μιχαηλίδης
- Tags: Ανάλυση, Οικονομία

> *Η ανάληση αυτή πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια του* [*Greece in Figures PRO*](https://www.greeceinfigures.com/pro/)*.*

Πρόσφατα, στη στήλη μας «Με μια ματιά», δημοσιεύσαμε ένα άρθρο που αναδεικνύει ότι [7 στους 10 Έλληνες δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες](https://www.greeceinfigures.com/data-insights/7-stous-10-ellines-dilonoun-ftoxoi-se-kindino-ftoxeias-3-stous-10/)–έναν δείκτη που χρησιμοποιεί η Eurostat για να αποτυπώσει την «υποκειμενική φτώχεια». Το ποσοστό είναι εντυπωσιακό: στη δεύτερη χώρα της κατάταξης, τη Βουλγαρία, το αντίστοιχο ποσοστό είναι 36%, δηλαδή 31 μονάδες χαμηλότερο.

Αυτό δεν σημαίνει, φυσικά, ότι 7 στους 10 Έλληνες ζουν κοντά στο όριο της φτώχειας. Η [ερώτηση που τίθεται](https://lolgreece.blogspot.com/2024/12/blog-post.html?ref=greeceinfigures.com) αφορά το κατά πόσο οι άνθρωποι μπορούν να «τα βγάλουν πέρα» με το εισόδημά τους. Όσοι απαντούν «με δυσκολία» ή «με μεγάλη δυσκολία» κατατάσσονται στην κατηγορία αυτή. Η αγγλική διατύπωση είναι «ability to make ends meet», δηλαδή η ικανότητα να ανταποκριθεί κανείς στις οικονομικές του υποχρεώσεις.

Είτε, όμως, η διατύπωση της ερώτησης οδηγεί σε διαφορετικές απαντήσεις στην Ελλάδα είτε οι Έλληνες έχουν διαφορετική αντίληψη για το τι σημαίνει οικονομική δυσκολία, ένα γεγονός παραμένει: όταν ερωτώνται για την οικονομική τους κατάσταση, οι περισσότεροι δηλώνουν ότι δυσκολεύονται.

Και αυτό δεν είναι εντελώς παράλογο. Μια οικονομία που έχασε περισσότερο από το ένα τέταρτο του ΑΕΠ της μέσα σε λίγα χρόνια δεν αφήνει εύκολα πίσω της την αίσθηση της οικονομικής ανασφάλειας. Το ερώτημα είναι αν αυτή η αίσθηση αντανακλά και το τωρινό υλικό επίπεδο ζωής των Ελλήνων.

## **Είναι πράγματι η Ελλάδα τόσο φτωχή;**

Τα τελευταία δεδομένα για την πραγματική ατομική κατανάλωση (τον δείκτη που αποτυπώνει το υλικό βιοτικό επίπεδο κάθε χώρας) δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην 21η θέση ανάμεσα σε 27 χώρες: κάτω από τον μέσο όρο, αλλά ψηλότερα από την Ουγγαρία, τη Βουλγαρία, τη Λετονία, την Εσθονία, τη Σλοβακία, και την Κροατία, και σχεδόν στα ίδια επίπεδα με τη Ρουμανία, την Τσεχία και την Πορτογαλία. 

Με βάση, λοιπόν, το τι καταναλώνουν οι άνθρωποι, η Ελλάδα δεν είναι η φτωχότερη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

![](https://storage.ghost.io/c/42/9a/429a62a0-07e6-4bb5-98df-b63f080d53d1/content/images/2026/08/21n-oTOUS-27.png)

Και εδώ αντανακλάται ένα από τα παράδοξα της ελληνικής οικονομίας. Η Ελλάδα δεν φαίνεται τόσο φτωχή αν κοιτάξουμε τι καταναλώνει, φαίνεται όμως πολύ φτωχότερη αν κοιτάξουμε πόσο χρειάζεται να δουλέψει για να το καταναλώσει.

💡

Με τον όρο «κατανάλωση» εννοούμε όλα όσα καταναλώνει ένας πολίτης: τα ψώνια, το ενοίκιο, τον λογαριασμό του ρεύματος, τα ταξίδια, αλλά και τη δημόσια υγεία και εκπαίδευση που λαμβάνει χωρίς να τις πληρώνει άμεσα, αλλά με φόρους. Δεν περιλαμβάνει τις συλλογικές δαπάνες του κράτους για άμυνα, αστυνομία, δικαιοσύνη. Γι' αυτό αποτυπώνει το τωρινό βιοτικό επίπεδο καλύτερα από το ΑΕΠ: το ΑΕΠ μετράει τί παράγει η χώρα, η κατανάλωση τι απολαμβάνουν οι κάτοικοί της.

## **Κατανάλωση, αλλά με τί κόστος;**

Ο δείκτης της ατομικής κατανάλωσης μας δείχνει, τελικά, τι απολαμβάνει κάθε κάτοικος σε μια χώρα, αλλά δεν μας δείχνει πόσο εργάζεται για να το αποκτήσει. Στο δεύτερο κομμάτι, η Ελλάδα ξεχωρίζει. Η χώρα είναι δεύτερη στην Ε.Ε. ως προς τις ετήσιες ώρες εργασίας, πίσω μόνο από την Πολωνία. Ο μέσος εργαζόμενος στην Ελλάδα δουλεύει περίπου 1.977 ώρες τον χρόνο, 23% περισσότερο από τον μέσο εργαζόμενο στην Ε.Ε. Με άλλα λόγια, για να φτάσει σε ένα επίπεδο κατανάλωσης που κατατάσσει την Ελλάδα στην 21η θέση της Ε.Ε., ο Έλληνας εργαζόμενος χρειάζεται να δουλεύει περισσότερο από σχεδόν όλους τους Ευρωπαίους.

![](https://storage.ghost.io/c/42/9a/429a62a0-07e6-4bb5-98df-b63f080d53d1/content/images/2026/08/hours_worked_per_employee_a_bar_2025_2025-2-.png)

Αν διαιρέσουμε, δε, την πραγματική ατομική κατανάλωση με τις ώρες εργασίας, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο δυσμενής. Η Ελλάδα βρίσκεται πολύ χαμηλά ως προς την κατανάλωση που αντιστοιχεί σε κάθε ώρα εργασίας. Αυτή η πραγματικότητα κρύβεται στους συγκεντρωτικούς αριθμούς εισοδήματος και κατανάλωσης. Το υλικό επίπεδο ζωής στην Ελλάδα απαιτεί δυσανάλογα μεγάλη ποσότητα εργασίας. Και αυτό εξηγεί ένα μέρος της ελληνικής αίσθησης οικονομικής δυσκολίας.

![](https://storage.ghost.io/c/42/9a/429a62a0-07e6-4bb5-98df-b63f080d53d1/content/images/2026/08/gdp_per_hour_worked_yearly_bar_2025_2025-2-.png)

## Όχι και τόσο φθηνή χώρα

Υπάρχει και ένας δεύτερος λόγος για τον οποίο οι Έλληνες μπορεί να αισθάνονται φτωχότεροι από όσο δείχνει η κατάταξη της κατανάλωσης: οι τιμές. Στο σύνολο, το επίπεδο τιμών στην Ελλάδα βρίσκεται περίπου στο 84% του μέσου όρου της Ε.Ε. Αυτό, όμως, είναι ένας μέσος όρος που περιλαμβάνει πολύ διαφορετικές κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, μεταξύ των οποίων υπηρεσίες στις οποίες το κράτος παίζει, μέσω φορολόγησης, σημαντικό ρόλο, όπως η υγεία, η εκπαίδευση και οι μεταφορές.

Στα καθημερινά έξοδα που πληρώνει άμεσα ένα νοικοκυριό, η εικόνα είναι διαφορετική. Στα τρόφιμα, για παράδειγμα, οι τιμές στην Ελλάδα είναι περίπου 5% υψηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα είναι ακριβότερη από πολύ πλουσιότερες χώρες, όπως η Γερμανία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Ολλανδία και η Ισπανία.

![](https://storage.ghost.io/c/42/9a/429a62a0-07e6-4bb5-98df-b63f080d53d1/content/images/2026/08/ppp_a_bar_2025_2025--1-.png)

Το ίδιο ισχύει ακόμη περισσότερο για αγαθά τεχνολογίας και επικοινωνιών, όπου η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των ακριβότερων χωρών της Ε.Ε.

![](https://storage.ghost.io/c/42/9a/429a62a0-07e6-4bb5-98df-b63f080d53d1/content/images/2026/08/ppp_a_bar_2025_2025--2-.png)

Η εικόνα είναι διαφορετική στη στέγαση, όπου η Ελλάδα είναι φθηνότερη, με επίπεδο τιμών περίπου στο 77% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ειναι και προσιτά. Στη Βουλγαρία, για παράδειγμα, το αντίστοιχο επίπεδο τιμών βρίσκεται στο 40,6% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Το ίδιο ισχύει, σε διαφορετικό βαθμό, για την υγεία και την εκπαίδευση. Και στις δύο κατηγορίες η Ελλάδα εμφανίζεται φθηνότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όμως μεγάλο μέρος του κόστους δεν το πληρώνει άμεσα το νοικοκυριό: χρηματοδοτείται συλλογικά μέσω της φορολογίας και των δημόσιων υπηρεσιών.

![](https://storage.ghost.io/c/42/9a/429a62a0-07e6-4bb5-98df-b63f080d53d1/content/images/2026/08/KVMgv--------------------------------------------------2025-.png)

Το πως και γιατί ένα τόσο μεγάλο ποσοστό Ελλήνων θεωρεί τον εαυτό του φτωχό, η απάντηση δεν είναι εύκολη. Ειτε λόγω διαφορετικής αντίληψης για το τι σημαίνει φτώχεια, είτε λόγω διαφορετικών απαιτήσεων από τη ζωή. 

**Γιατί, λοιπόν, οι Έλληνες νιώθουν τόσο φτωχοί;**

Ίσως επειδή η απάντηση δεν βρίσκεται σε έναν μόνο δείκτη.

Η ψυχολογία των Ελλήνων εργαζομένων διαμορφώνεται από έναν συνδυασμό υπερεργασίας και χαμηλής παραγωγικότητας. Ο Έλληνας μπορεί μεν να επιτυγχάνει την αγορά καινούργιου αυτοκινήτου (το 2024 κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα [6 εκατομμύρια αυτοκίνητα](https://www.greeceinfigures.com/arithmos-autokiniton-stin-ellada/)–αριθμός ρεκόρ) ή να κάνει ταξίδια αναψυχής (επίσης το 2024, οι Έλληνες ταξίδεψαν περισσότερο από ποτέ). Για να διατηρήσουν, όμως, αυτό το επίπεδο ζωής, οι Έλληνες χρειάζεται να εργάζονται πολύ περισσότερες ώρες.

Παράλληλα, σε ορισμένες από τις πιο άμεσα αισθητές καθημερινές δαπάνες, οι τιμές είναι υψηλές σε σχέση με το εισόδημα. Αυτό δημιουργεί μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο επίπεδο ζωής και στο κόστος του επιπέδου ζωής.

Η Ελλάδα δεν είναι τόσο φτωχή σε αγαθά όσο είναι φτωχή σε παραγόμενο πλούτο ανά ώρα εργασίας. Και αυτή η διαφορά μπορεί να εξηγεί καλύτερα από οποιονδήποτε μεμονωμένο δείκτη γιατί η Ελλάδα νιώθει τόσο φτωχή.