Αποθήκευση Ενέργειας

Τα ενεργειακά συστήματα του μέλλοντος χρειάζονται επαρκή και ανθεκτική αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας για να λειτουργούν ομαλά.

Το 2025 η Ελλάδα παρήγαγε 27 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ενώ η ζήτηση έφτασε τις 54,9 τεραβατώρες [1]. Η παραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) αντιστοιχούσε δηλαδή στο 49,2% της συνολικής ζήτησης· στην πράξη, όμως, οι ανανεώσιμες κάλυψαν το 47,8% της. Η διαφορά των 1,4 ποσοστιαίων μονάδων (περίπου 0,8 τεραβατώρες) καλύφθηκε από ορυκτά καύσιμα, παρότι υπήρχε αντίστοιχη διαθέσιμη ενέργεια από ΑΠΕ. Ο λόγος είναι ο συγχρονισμός: η ενέργεια αυτή παρήχθη σε ώρες που δεν χρειαζόταν και δεν υπήρχε τρόπος να φυλαχτεί για τις ώρες που χρειαζόταν. Παράλληλα, ο ΑΔΜΗΕ αναφέρει ότι το 2025, 1,87 γκιγκαβατώρες από ΑΠΕ περικόπηκαν από το δίκτυο. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 7% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Και οι δύο μορφές απώλειας έχουν την ίδια απάντηση: αποθήκευση. Οι πρώτες μπαταρίες τέθηκαν σε λειτουργία τον Απρίλιο του 2026. Σε αυτό το λήμμα παρακολουθούμε την εξέλιξη της εγκατάστασής τους διαχρονικά. Επιπλέον, παρακολουθούμε την εξέλιξη της χρήσης αντλησιοταμίευσης για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Μπαταρίες Αποθήκευσης

Η αποθήκευση ενέργειας είναι η δυνατότητα να «κρατάμε» ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται σε μια δεδομένη στιγμή, ώστε να καταναλωθεί αργότερα, όταν πραγματικά τη χρειαζόμαστε. Στην πράξη, ένα σύστημα αποθήκευσης με μπαταρίες λειτουργεί μέσω μίας διαδικασίας απορρόφησης και έγχυσης. Όταν η παραγωγή ξεπερνά τη ζήτηση (μεσημβρινές ώρες, όταν τα φωτοβολταϊκά αποδίδουν στο μέγιστο), ρεύμα απορροφάται από το δίκτυο προς τις μπαταρίες. Όταν η ζήτηση κορυφώνεται, συνήθως το απόγευμα και το βράδυ που ο ήλιος έχει δύσει, η διαδικασία αντιστρέφεται: η αποθηκευμένη ενέργεια αποδίδεται ξανά ως συνεχές ρεύμα (έγχυση). Έτσι, επιτρέπεται να χρησιμοποιείται ενέργεια που σε διαφορετική περίπτωση περικόπτεται.

Τα πρώτα δεδομένα του ΑΔΜΗΕ δείχνουν ταχεία κλιμάκωση. Τον Απρίλιο του 2026, τον πρώτο μήνα λειτουργίας, οι μπαταρίες απορρόφησαν 3,52 γιγαβατώρες από το δίκτυο και επέστρεψαν σε αυτό 2,91 GWh. Δύο μήνες αργότερα, τον Ιούνιο, τα αντίστοιχα μεγέθη είχαν σχεδόν πενταπλασιαστεί: 16,37 GWh απορρόφησης και 14,23 GWh έγχυσης. Συνολικά, στο πρώτο τρίμηνο λειτουργίας τους, τα συστήματα αποθήκευσης διαχειρίστηκαν 29,4 GWh ηλεκτρικής ενέργειας και απέδωσαν πίσω στο σύστημα 25,2 GWh.

Παράλληλα με την εγκατάσταση νέων μπαταριών, βελτιώνεται και ο βαθμός απόδοσης του κύκλου φόρτισης-εκφόρτισης: από 82,7% τον Απρίλιο σε 84,4% τον Μάιο και 86,9% τον Ιούνιο, καθώς οι μονάδες περνούν από τη φάση δοκιμαστικής λειτουργίας σε κανονική εμπορική εκμετάλλευση. Η διαδικασία φόρτισης-εκφόρτισης, ωστόσο, έχει και απώλειες. Tο τρίμηνο, 4,2 GWh που αποθηκεύτηκαν τελικά δεν χρησιμοποιήθηκαν.

Σε σχέση με το μέγεθος του συστήματος, ωστόσο, η συνεισφορά των μπαταριών παραμένει μικρή. Τον Ιούνιο του 2026, η ενέργεια που εγχύθηκε από μπαταρίες κάλυψε το 0,32% της συνολικής ζήτησης. Ακόμη πιο εύγλωττη είναι η σύγκριση με τις περικοπές: αν ο ρυθμός του Ιουνίου διατηρούνταν σταθερός για έναν ολόκληρο χρόνο, οι μπαταρίες θα απορροφούσαν περίπου 195 GWh ετησίως, δηλαδή περίπου το ένα δέκατο των 1.867 GWh που περικόπηκαν το 2025.

Η αγορά αποθήκευσης ενέργειας, το 2026, αφορά τέσσερεις εταιρίες: η StorageGate, η Motor Oil Renewables (MORE), η METLEN και Enel. Οι διαφορές μεταξύ εταιρειών αντανακλούν κυρίως πόση ισχύ έχει συνδεθεί και πότε, όχι διαφορετική τεχνολογία ή στρατηγική. Μόλις μια μονάδα περάσει από τη δοκιμαστική στην κανονική λειτουργία, ο βαθμός απόδοσης του κύκλου της συγκλίνει γύρω στο 87%, ανεξαρτήτως διαχειριστή.

Αντλησιοταμίευση

Η αντλησιοταμίευση είναι η παλαιότερη και η πιο διαδεδομένη μορφή αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Σε αντίθεση με τις μπαταρίες, οι οποίες απορροφούν ενέργεια που έχει ήδη παραχθεί, στην αντλησιοταμίευση αποθηκεύεται νερό σε ύψος. Ένας αντλησιοταμιευτικός σταθμός διαθέτει δύο ταμιευτήρες σε διαφορετικό υψόμετρο. Όταν υπάρχει πλεόνασμα ενέργειας στο σύστημα και οι τιμές είναι χαμηλές, αντλίες ανεβάζουν νερό από τον κάτω στον άνω ταμιευτήρα. Όταν το σύστημα χρειάζεται ισχύ, το νερό αφήνεται να κατέβει μέσα από στροβίλους, οι οποίοι κινούν γεννήτριες και επιστρέφουν την ενέργεια στο δίκτυο. Στην αντλησιοταμίευση, ενέργεια αποθηκεύεται για πολλές ώρες ή και ημέρες. Έργα αντήσιοταμίευσης απαιτούν συγκεκριμένη γεωμορφολογία και χρειάζονται συνήθως πάνω από μια δεκαετία από τον σχεδιασμό έως τη λειτουργία. Γι' αυτό και οι μπαταρίες, παρά το υψηλότερο κόστος ανά αποθηκευμένη κιλοβατώρα, μετατρέπονται πλέον στην κύρια μορφή αποθήκευσης.

Σε αντίθεση με τις μπαταρίες, η αντλησιοταμίευση δεν ακολουθεί ανοδική πορεία. Η ενέργεια που καταναλώθηκε για άντληση αυξήθηκε από περίπου 694 γιγαβατώρες το 2024 σε 853 GWh το 2025, μια άνοδος της τάξης του 23%, για να υποχωρήσει απότομα από τον Δεκέμβριο του 2025 και μετά. Η άντληση κορυφώνεται την άνοιξη, ακριβώς την περίοδο που η ηλιακή παραγωγή πλεονάζει και οι περικοπές ΑΠΕ είναι μεγαλύτερες, και ελαχιστοποιείται τον χειμώνα.

Πηγές

[1] Δημήτρης Μιχαηλίδης (Sep 20, 2024) - 'Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας & Ενεργειακή Μετάβαση' Δημοσιεύθηκε στο GreeceInFigures.com. Πηγή: 'https://greeceinfigures.com/paragogi-ilektrikis-energeias'

https://greeceinfigures.com/apothikefsi-energeias

Δημήτρης Μιχαηλίδης (6 Αυγ 2026) - "Αποθήκευση Ενέργειας" Δημοσιεύθηκε στο GreeceInFigures.com. Πηγή: https://greeceinfigures.com/apothikefsi-energeias

@article{gif-apothikefsi-energeias,
    author = {Δημήτρης Μιχαηλίδης},
    title = {Αποθήκευση Ενέργειας},
    journal = {Greece in Figures},
    year = {2026},
    note = {https://greeceinfigures.com/apothikefsi-energeias}
}