Δείκτες τιμών παραγωγών

Αγροκτηνοτροφικοί δείκτες εισροών/εκροών

Οι Γεωργικοί Δείκτες Τιμών (ΓΔΤ) είναι ένα ισχυρό εργαλείο που καταγράφει σε ετήσια βάση τις μεταβολές που σημειώνονται στις τιμές των αγροκτηνοτροφικών προϊόντων σε σχέση με το έτος αναφοράς. Οι ΓΔΤ είναι δύο, ο Δείκτης Τιμών Εισροών και ο Δείκτης Τιμών Εκροών, ο πρώτος καταγράφει την μεταβολή στις τιμές που απολαμβάνουν οι παραγωγοί γεωργικών-κτηνοτροφικών προϊόντων κατά την πώληση των αγαθών τους στην αγορά. Ο δεύτερος αποτυπώνει τις αλλαγές στις τιμές που καταβάλονται για τα μέσα παραγωγής των αγροκτηνοτροφικών προϊόντων. Από αμφότερους τους δείκτες εξαιρούνται τα κόστη του ΦΠΑ, καθώς και των εξόδων μεταφοράς. Η τελευταίες καταγραφές της ΕΛΣΤΑΤ χρησιμοποιούν ως έτος αναφοράς το 2020, η τιμή του οποίο διαμορφώθηκε, κατόπιν συμφωνίας στα 100. Αυτό σημαίνει ότι, για παράδειγμα, ένας δείκτης ίσος με 110 αντανακλά μια αύξηση στην απόλυτη τιμή κατά 10%.

Από το παραπάνω είναι εμφανές ότι οι δείκτες εισροών ξεκίνησαν να αυξάνουν κατά το 2021 και βίωσαν κατακόρυφη αύξηση το 2022, μετά την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Η τιμή των αναλώσιμων μέσων, όπως ζωοτροφές, λιπάσματα και καύσιμα, είναι αισθητά μεγαλύτερη από τα πάγια έξοδα, όπως γεωργικός εξοπλισμός, κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και αρδευτικά συστήματα. Ωστόσο, ο δείκτης μεταβολής της τιμής των αναλώσιμων μέσων το 2024 υποχώρησε κατά 4,4 μονάδες σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι ο Γενικός Δείκτης Εισροών, που διαμορφώνεται από τους δύο προαναφερθέντες, είναι κατά 30 μονάδες υψηλότερος σε σύγκριση με το έτος αναφοράς (2020).

Ακολούθως, παρόμοια πορεία ακολούθησαν οι δείκτες εκροών, καθώς ξεκίνησαν την άνοδο κατά το 2021 και αυξήθηκαν αλματοδώς το 2022. Ο Γενικός Δείκτης Εκροών είναι κατά παραπάνω από 50 μονάδες αυξημένος σε σύγκριση με το έτος αναφοράς, με τον δείκτη εκροών της φυτικής παραγωγής να διαμορφώνεται στις 153,1 μονάδες. Αμφότεροι οι δείκτες σημείωσαν ανοδική πορεία στην τελευταία καταγραφή (2024) σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Ευρωπαϊκοί γεωργικοί δείκτες εισροών/εκροών

Σε αυτό το πλαίσιο καθίσταται επιτακτική η μελέτη της διαχρονικής πορείας των δεικτών εισροών/εκροών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Από αναλυτικότερη σκοπιά, οι εισροές αυξήθηκαν σημαντικά το 2022, ως αποτέλεσμα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, και τα επόμενα έτη παρουσίασαν ήπια αποκλιμάκωση στις περισσότερες χώρες της Ένωσης. Αντίστοιχα, οι εκροές ακολούθησαν ανοδική πορεία το 2021, κορυφώθηκαν το 2022 και στη συνέχεια άρχισαν να υποχωρούν. Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται ελαφρώς κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόσο στον δείκτη «τιμών των γεωργικών προϊόντων» όσο και στον δείκτη «τιμών των μέσων γεωργικής παραγωγής».

Πηγές

[1] ΕΛΣΤΑΤ: Γεωργικοί Δείκτες Τιμών
[2] Eurostat: Price indices of agricultural products, output
[3] Eurostat: Price indices of the means of agricultural production, input