Δείκτης Ισότητας των Φύλων

Εισαγωγή

Η ισότητα των φύλων παίζει καθοριστικό ρόλο στις σύγχρονες κοινωνίες, προσφέροντας ίσες δυνατότητες σε άνδρες και γυναίκες σε όλους τους τομείς, όπως η κοινωνία, η πολιτική και η οικονομία. Η ανισότητα των φύλων περιορίζει την πρόοδο και την ευημερία, ενώ η προώθησή της συμβάλλει στην κοινωνική δικαιοσύνη, την οικονομική ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής. Είναι θεμέλιο για τη συνοχή και τη βιωσιμότητα κάθε κοινωνίας.

Υπάρχουν διάφοροι δείκτες που μετρούν το επίπεδο ισότητας των φύλων, όπως ο Δείκτης Ισότητας των Φύλων του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE) και ο Global Gender Gap Index του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF). Αυτοί οι δείκτες εξετάζουν παράγοντες όπως η πρόσβαση στην εκπαίδευση, η οικονομική συμμετοχή, η υγεία και η πολιτική εκπροσώπηση και μας βοηθούν να δούμε πόσο κοντά βρίσκεται η Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες στην ισότητα των φύλων. Στο παρόν λήμμα θα εξετάσουμε τον Δείκτη Ισότητας των Φύλων (EIGE).

Πώς Υπολογίζεται η Ισότητα των Φύλων;

Ο Δείκτης Ισότητας των Φύλων (EIGE) περιλαμβάνει έξι βασικούς τομείς (εργασία, οικονομικά, εκπαίδευση, χρόνος, εξουσία και υγεία) και δύο επιπλέον τομείς - διασταυρουμένες ανισότητες και βία. Ο τομέας των διασταυρούμενων ανισοτήτων αναδεικνύει πώς οι έμφυλες ανισότητες εκδηλώνονται σε συνδυασμό με την ηλικία, την αναπηρία, την εκπαίδευση, τον τύπο οικογένειας και το μεταναστευτικό υπόβαθρο (με βάση τη χώρα γέννησης). Ο τομέας της βίας κατά των γυναικών παρακολουθεί, μετρά και αναλύει τις πιο συνήθεις και ευρέως ποινικοποιημένες μορφές βίας κατά των γυναικών στην ΕΕ. Η βαθμολογία των κρατών μελών κυμαίνεται από το 1 (απόλυτη ανισότητα) έως το 100 (πλήρης ισότητα). Ο δείκτης δεν περιορίζεται μόνο στη μέτρηση του έμφυλου χάσματος, αλλά λαμβάνει υπόψη τις συνθήκες της κάθε χώρας και τις επιδόσεις των κρατών στους διάφορους τομείς. Μια υψηλή βαθμολογία δείχνει την ύπαρξη μικρού έμφυλου χάσματος (ή την έλλειψη χάσματος) και ταυτόχρονα θετικές συνθήκες για όλους τους πολίτες, όπως υψηλά επίπεδα απασχόλησης για άνδρες και γυναίκες.

Από το 2025, ο Δείκτης Ισότητας των Φύλων του EIGE υπολογίζεται με αναθεωρημένη μεθοδολογία. Ο οργανισμός προχώρησε σε συνολική αναθεώρηση του δείκτη, ώστε να αντανακλά καλύτερα τις σημερινές κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες, και η νέα έκδοση θέτει νέα βάση αναφοράς για τη μέτρηση της ισότητας των φύλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αναθεώρηση του 2025 περιλαμβάνει ανανεωμένη δομή, νέες πηγές δεδομένων και ένα πλαίσιο που βασίζεται σε 27 επιλεγμένους δείκτες. Για τον λόγο αυτό, οι νέες τιμές δεν είναι άμεσα συγκρίσιμες με τις βαθμολογίες που είχαν δημοσιευτεί έως το 2024. Οι διαχρονικές συγκρίσεις που ακολουθούν αφορούν μόνο τη νέα αναθεωρημένη χρονοσειρά του EIGE.

Ο Δείκτης Ισότητας των Φύλων το 2025

Με βάση τη νέα μεθοδολογία, η Ελλάδα συγκέντρωσε 57 βαθμούς στους 100 το 2025 και κατατάχθηκε στην 22η θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο μέσος όρος της ΕΕ-27 διαμορφώθηκε στους 63,4 βαθμούς, επομένως η Ελλάδα βρίσκεται 6,4 μονάδες χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην ίδια κατάταξη, η Σουηδία βρίσκεται πρώτη με 73,7 βαθμούς, ενώ η Κύπρος καταγράφει τη χαμηλότερη επίδοση με 47,6 βαθμούς.

Οι επιδόσεις της Ελλάδας ανά τομέα

Το 2025, η Ελλάδα συγκεντρώνει 67,9 βαθμούς στον τομέα της εργασίας, 74 στον τομέα της οικονομικής ισότητας, 62,2 στον τομέα της γνώσης, 58,7 στον τομέα του χρόνου, 26,2 στον τομέα της εξουσίας και 83,8 στον τομέα της υγείας. Η υψηλότερη επίδοση καταγράφεται στον τομέα της υγείας, ενώ η χαμηλότερη, με μεγάλη διαφορά, εντοπίζεται στον τομέα της εξουσίας.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η Ελλάδα έχει σχετικά καλύτερες επιδόσεις σε πεδία όπως η υγεία και το χρήμα, αλλά εξακολουθεί να εμφανίζει σημαντικές αδυναμίες στην εξουσία, δηλαδή στην ισότιμη συμμετοχή γυναικών και ανδρών στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Πιο χαμηλές είναι επίσης οι επιδόσεις στον χρόνο και στη γνώση, σε σύγκριση με άλλους τομείς του δείκτη.

Εργασία

Στον τομέας της εργασίας, η Ελλάδα συγκεντρώνει 67,9 βαθμούς, έναντι 69,3 στην ΕΕ-27. Η χώρα υπολείπεται ελαφρώς του ευρωπαϊκού μέσου όρου, παρουσιάζοντας διαφορετική εικόνα στους δύο επιμέρους δείκτες. Στη συμμετοχή στην αγορά εργασίας η Ελλάδα καταγράφει 74 βαθμούς, αρκετά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ (82,1). Αντίθετα, στον δείκτη διαχωρισμός και ποιότητα εργασίας συγκεντρώνει 62,2 βαθμούς, επίδοση υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (58,5).

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η Ελλάδα υστερεί κυρίως ως προς τη συμμετοχή γυναικών και ανδρών στην απασχόληση, ενώ εμφανίζει σχετικά καλύτερη επίδοση σε ζητήματα που συνδέονται με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της εργασίας και τον έμφυλο διαχωρισμό στην αγορά εργασίας. Με άλλα λόγια, το βασικότερο έλλειμμα δεν εντοπίζεται τόσο στην ποιότητα της εργασίας όσο στην πιο ισότιμη ένταξη στην απασχόληση.

Σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, η Ελλάδα βρίσκεται λίγο κάτω από τον μέσο όρο στο συνολικό πεδίο της εργασίας. Υψηλότερες επιδόσεις καταγράφουν χώρες όπως η Σουηδία (80,4), η Βουλγαρία (78,6) και η Λετονία (77,6), ενώ χαμηλότερα από την Ελλάδα βρίσκονται η Ιταλία (61), η Τσεχία (63,6), η Γερμανία (63,9) και η Ολλανδία (64,5).

Οικονομική Ισότητα (Χρήματα)

Στο πεδίο του χρήματος, η Ελλάδα συγκεντρώνει 76,7 βαθμούς, έναντι 73,9 στην ΕΕ-27, και βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το πεδίο αυτό περιλαμβάνει δύο υποκατηγορίες: τους οικονομικούς πόρους και την οικονομική κατάσταση.

Στους οικονομικούς πόρους, η Ελλάδα καταγράφει 81,9 βαθμούς, έναντι 76,1 στην ΕΕ-27, επίδοση αισθητά υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η υποκατηγορία αυτή αποτυπώνει την πρόσβαση και τον έλεγχο οικονομικών και υλικών πόρων. Στην οικονομική κατάσταση, η Ελλάδα συγκεντρώνει 71,9 βαθμούς, έναντι 71,7 στην ΕΕ-27, και βρίσκεται ουσιαστικά στο ίδιο επίπεδο με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η υποκατηγορία αυτή συνδέεται με τον κίνδυνο φτώχειας και τις συνθήκες υλικής στέρησης.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η Ελλάδα εμφανίζει καλύτερη επίδοση από τον μέσο όρο της ΕΕ κυρίως στους οικονομικούς πόρους, ενώ στην οικονομική κατάσταση κινείται σχεδόν στο ίδιο επίπεδο με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνολικά, το πεδίο του χρήματος αποτελεί ένα από τα σχετικά ισχυρότερα σημεία της χώρας στη νέα σειρά του δείκτη.

Γνώσεις

Στο πεδίο της γνώσης, η Ελλάδα συγκεντρώνει 58,7 βαθμούς, έναντι 57,4 στην ΕΕ-27. Το πεδίο αυτό αποτυπώνει αφενός την επίτευξη και συμμετοχή, δηλαδή το επίπεδο εκπαίδευσης και τη συμμετοχή στην εκπαίδευση και τη διά βίου μάθηση, και αφετέρου τον διαχωρισμό, δηλαδή το κατά πόσο γυναίκες και άνδρες κατανέμονται ισόρροπα στα διαφορετικά πεδία σπουδών.

Η Ελλάδα καταγράφει 72,3 βαθμούς στην επίτευξη και συμμετοχή, χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ (78,7), αλλά 47,7 βαθμούς στον διαχωρισμό, υψηλότερα από την ΕΕ-27 (41,8). Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η χώρα υστερεί περισσότερο στη συνολική συμμετοχή και επίδοση στην εκπαίδευση, ενώ εμφανίζει καλύτερη θέση ως προς τον έμφυλο διαχωρισμό των πεδίων σπουδών.

Συνολικά, η Ελλάδα βρίσκεται λίγο πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στο πεδίο της γνώσης, χωρίς όμως να ανήκει στις χώρες με τις υψηλότερες επιδόσεις. Καλύτερη επίδοση καταγράφουν χώρες όπως η Ιρλανδία (64,2), η Ρουμανία (64,1) και η Γαλλία (62,6), ενώ χαμηλότερα βρίσκονται η Κύπρος (44,6), η Σλοβενία (45,0) και η Βουλγαρία (47,3).

Χρόνος

Στο πεδίο του χρόνου, η Ελλάδα συγκεντρώνει 56 βαθμούς, αρκετά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ-27 (65). Το πεδίο αυτό αποτυπώνει αφενός τις δραστηριότητες φροντίδας, δηλαδή το κατά πόσο γυναίκες και άνδρες μοιράζονται πιο ισότιμα τις υποχρεώσεις φροντίδας και τις οικιακές εργασίες, και αφετέρου τις κοινωνικές δραστηριότητες, δηλαδή τη δυνατότητα συμμετοχής στον αθλητισμό, τον πολιτισμό, τον εθελοντισμό και γενικότερα στην κοινωνική ζωή.

Η Ελλάδα καταγράφει 43,9 βαθμούς στις δραστηριότητες φροντίδας, έναντι 57,1 στην ΕΕ-27, και 71,6 βαθμούς στις κοινωνικές δραστηριότητες, έναντι 74,1 στην ΕΕ. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η χώρα υστερεί κυρίως στην πιο ισότιμη κατανομή του χρόνου που αφιερώνεται στη φροντίδα, ενώ η απόστασή της από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι μικρότερη ως προς τη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.

Συνολικά, η Ελλάδα βρίσκεται χαμηλά στο πεδίο του χρόνου σε σύγκριση με τις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πολύ υψηλότερες επιδόσεις εμφανίζουν η Δανία (81,1), το Βέλγιο (76,3) και η Ολλανδία (74,8), ενώ χαμηλότερα από την Ελλάδα βρίσκεται μόνο η Κύπρος (54,7).

Εξουσία

Στο πεδίο της εξουσίας, η Ελλάδα συγκεντρώνει μόλις 26,2 βαθμούς, πολύ χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ-27 (40,5). Το πεδίο αυτό αποτυπώνει την ισότιμη συμμετοχή γυναικών και ανδρών στα κέντρα λήψης αποφάσεων στην πολιτική, την οικονομία και την κοινωνία.

Η Ελλάδα καταγράφει 30,6 βαθμούς στην πολιτική εξουσία, 35,3 στην οικονομική εξουσία και μόλις 16,6 στην κοινωνική εξουσία. Και στους τρεις υποδείκτες η χώρα βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, με τη μεγαλύτερη υστέρηση να εντοπίζεται στην κοινωνική εξουσία, όπου ο ευρωπαϊκός μέσος όρος φτάνει τους 28,4 βαθμούς.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η χαμηλή επίδοση της Ελλάδας στο πεδίο της εξουσίας δεν αφορά μόνο έναν επιμέρους τομέα, αλλά τη συνολική παρουσία των γυναικών σε θέσεις ευθύνης. Σε σύγκριση με τις άλλες χώρες της ΕΕ, η Ελλάδα βρίσκεται χαμηλά στην κατάταξη, πολύ πίσω από χώρες όπως η Σουηδία (80,3), η Γαλλία (72,5) και η Ισπανία (66,6).

Υγεία

Στο πεδίο της υγείας, η Ελλάδα συγκεντρώνει 83,8 βαθμούς, χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ-27 (86,2). Το πεδίο αυτό περιλαμβάνει δύο υποκατηγορίες: την κατάσταση υγείας και τη συμπεριφορά.

Η κατάσταση υγείας αφορά τη γενική εικόνα της υγείας γυναικών και ανδρών, όπως αυτή αποτυπώνεται μέσα από δείκτες που σχετίζονται με το προσδόκιμο ζωής, τα χρόνια υγιούς ζωής και την αυτοαξιολόγηση της υγείας. Η συμπεριφορά αφορά συνήθειες και πρακτικές που επηρεάζουν την υγεία, όπως η σωματική άσκηση, η διατροφή και άλλες συμπεριφορές που συνδέονται με έναν πιο υγιεινό ή λιγότερο υγιεινό τρόπο ζωής.

Η Ελλάδα καταγράφει 90,4 βαθμούς στην κατάσταση υγείας, πολύ κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ (90,2), αλλά 77,6 βαθμούς στη συμπεριφορά, έναντι 82,4 στην ΕΕ-27. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η χώρα βρίσκεται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς τη συνολική κατάσταση υγείας, αλλά υστερεί περισσότερο στις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία.

Συνολικά, η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στο πεδίο της υγείας, αλλά όχι στις τελευταίες θέσεις. Υψηλότερες επιδόσεις καταγράφουν χώρες όπως η Ιρλανδία (93,8), η Σουηδία (91,2) και η Ολλανδία (89,1), ενώ χαμηλότερα βρίσκονται η Βουλγαρία (74,7) και η Ρουμανία (60,9).

Ισότητα φύλων στην Ελλάδα- πριν το 2025

Το 2024, η Ελλάδα συγκέντρωσε 59,3 βαθμούς στους 100 στον Δείκτη Ισότητας των Φύλων, καταλαμβάνοντας την 25η θέση στην ΕΕ. Η βαθμολογία της είναι 11,7 μονάδες χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ. Από το 2013, η Ελλάδα έχει βελτιώσει τη βαθμολογία της κατά 10,7 μονάδες, κυρίως χάρη σε σημαντική πρόοδο στον τομέα του χρόνου (+31,5 μονάδες). Από το 2020, η συνολική βαθμολογία της αυξήθηκε κατά 7,1 μονάδες, μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στην ΕΕ. Η βελτίωση αυτή οφείλεται κυρίως στον τομέα του χρόνου, αλλά και στον τομέα της εργασίας.

Εργασία

Οι επιδόσεις της Ελλάδας στον τομέα της εργασίας και στους επιμέρους δείκτες βελτιώθηκαν το 2024. Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, η χώρα παραμένει τέταρτη από το τέλος μεταξύ των χωρών της Ε.Ε.

Το 2024, το ποσοστό απασχόλησης ισοδύναμου πλήρους απασχόλησης (FTE) για τις γυναίκες (36%) ήταν χαμηλότερο από αυτό των ανδρών (56%), καταγράφοντας το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε. Από το 2010 έως το 2022, το ποσοστό FTE για τις γυναίκες αυξήθηκε ελαφρώς από 35% σε 36%, ενώ για τους άνδρες μειώθηκε από 57% σε 56%. Ωστόσο, από το 2023 έως το 2024, το ποσοστό FTE αυξήθηκε περισσότερο για τους άνδρες (+3%) σε σύγκριση με τις γυναίκες (+2%).

Το 2024, το ποσοστό FTE ήταν ιδιαίτερα χαμηλό για τις γυναίκες ηλικίας 15-24 ετών (12%) και για τις γυναίκες με χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης (15%). Επιπλέον, παρατηρήθηκαν σημαντικά μισθολογικά χάσματα στο ποσοστό πλήρους απασχόλησης μεταξύ μητέρων και πατέρων σε ζευγάρια (33 ποσοστιαίες μονάδες) και μεταξύ γυναικών και ανδρών ηλικίας 50-64 ετών (27 ποσοστιαίες μονάδες).

Η συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας παραμένει περιορισμένη συγκριτικά με εκείνη των ανδρών. Το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών φτάνει μόλις το 33%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους άνδρες είναι 50,2%. Ο μέσος όρος στην Ε.Ε. για τις γυναίκες είναι αισθητά υψηλότερος, αγγίζοντας το 41,5%.

Οικονομική Ισορροπία (Χρήματα)

Οι επιδόσεις της Ελλάδας στον τομέα των χρημάτων και στους σχετικούς δείκτες βελτιώθηκαν το 2024 συγκριτικά με το 2023, με αύξηση 1,8 μονάδων. Ωστόσο, η χώρα παραμένει 10 μονάδες κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καταλαμβάνοντας την 23η θέση μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. Στην κορυφή της κατάταξης βρίσκεται το Λουξεμβούργο, ενώ η Βουλγαρία κατατάσσεται στην τελευταία θέση.
Στην Ελλάδα, το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει αισθητό. Οι γυναίκες αμείβονται κατά μέσο όρο 10,4% λιγότερο από τους άνδρες. Παρόλο που το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε. (13%), τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για την Ελλάδα είναι από το 2018. Το χάσμα αυτό συνδέεται με παράγοντες όπως η περιορισμένη συμμετοχή των γυναικών σε καλά αμειβόμενες θέσεις και το υψηλότερο ποσοστό μερικής απασχόλησης.

Η οικονομική κατάσταση των γυναικών στην Ελλάδα επηρεάζεται επίσης από τη χαμηλή πρόσβασή τους σε χρηματοοικονομικούς πόρους. Οι γυναίκες διαθέτουν περιορισμένα εισοδήματα, ενώ εργάζονται συχνότερα σε μερική απασχόληση ή άτυπες μορφές εργασίας που παρέχουν μικρότερη οικονομική ασφάλεια. Αυτή η κατάσταση μειώνει τις ευκαιρίες τους να αποκτήσουν περιουσιακά στοιχεία ή να επενδύσουν, περιορίζοντας τη δυνατότητά τους για οικονομική ανεξαρτησία.

Γνώσεις

Με βάση τον Δείκτη Ισότητας των Φύλων, η Ελλάδα παρουσίασε μικρή πρόοδο στον τομέα της γνώσης το 2024 σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Συγκεκριμένα, η χώρα σημείωσε αύξηση 0,3 μονάδων σε σύγκριση με το 2022 και 2.3 μονάδες σε σχέση με το 2021. Ιστορικά, η Ελλάδα έχει βελτιώσει τη συμμετοχή των γυναικών στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, με αυξημένα ποσοστά γυναικών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αν και η χώρα εξακολουθεί να υστερεί σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η πρόοδος αυτή δείχνει θετικά σημάδια. Χώρες όπως η Σουηδία και η Φινλανδία παραμένουν στην κορυφή, αλλά η Ελλάδα πλησιάζει πιο κοντά στον μέσο ευρωπαϊκό όρο, καταγράφοντας συνεχιζόμενη βελτίωση.

Χρόνος

Στον τομέα του χρόνου, η Ελλάδα παρουσίασε σημαντική βελτίωση το 2024 σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια με τη συνολική βαθμολογία να φτάνει τις 67.1 μονάδες . Η βαθμολογία αυξήθηκε κατά 22.2 μονάδες σε σύγκριση με το 2022 και 31.5 μονάδες σε σχέση με το 2013. Η βελτίωση αυτή οφείλεται κυρίως στη μεγαλύτερη ισότητα στην κατανομή του χρόνου μεταξύ ανδρών και γυναικών, ειδικά στον τομέα της φροντίδας και των οικογενειακών υποχρεώσεων (+24 μονάδες). Ιστορικά, οι γυναίκες στην Ελλάδα αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σε μη αμειβόμενη εργασία, όπως η φροντίδα των παιδιών και του νοικοκυριού. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται πρόοδος, καθώς οι άνδρες αναλαμβάνουν περισσότερο αυτές τις ευθύνες.

Σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί, αλλά η διαφορά μειώνεται, και η χώρα έχει σημειώσει πρόοδο σε σχέση με το παρελθόν. Χώρες όπως η Ολλανδία και η Δανία παραμένουν στην κορυφή της κατάταξης, αλλά η Ελλάδα συνεχίζει να βελτιώνεται σταδιακά στον τομέα αυτό. Στις τελευταίες θέσεις κατατάσσονται η Τσεχία (57) και η Κροατία (48,6).

Εξουσία

Στον τομέα της εξουσίας, η Ελλάδα παρουσίασε βελτίωση το 2024 σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, με τη συνολική βαθμολογία να αυξάνεται κατά 2,8 μονάδες σε σύγκριση με το 2023 και 10,9 μονάδες σε σχέση με το 2013. Η βελτίωση αυτή συνδέεται κυρίως με την αυξημένη συμμετοχή των γυναικών σε πολιτικούς και διοικητικούς θεσμούς, αν και οι γυναίκες εξακολουθούν να είναι υποεκπροσωπούμενες σε κορυφαίες θέσεις εξουσίας. Ιστορικά, οι γυναίκες στην Ελλάδα έχουν περιορισμένη παρουσία στις ανώτερες βαθμίδες πολιτικής και εταιρικής διοίκησης, αλλά τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει βήματα προς την κατεύθυνση της ισότητας. Παρά τη βελτίωση, η διαφορά παραμένει σημαντική.

Αν και η Ελλάδα σημείωσε πρόοδο, εξακολουθεί να υστερεί σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με τη διαφορά να είναι πιο εμφανής στην πολιτική συμμετοχή και στις ηγετικές θέσεις στον επιχειρηματικό τομέα. Συνολικά, η Ελλάδα είναι 26,2 μονάδες κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και κατατάσσεται 6η από το τέλος, μόνο μπροστά από την Εσθονία, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία, την Κύπρο και την Ουγγαρία. Χώρες όπως η Σουηδία και η Γαλλία βρίσκονται στην κορυφή της κατάταξης στον τομέα της εξουσίας.

Πολιτική Εξουσία

Στον τομέα της πολιτικής εξουσίας, η Ελλάδα παρουσίασε μικρή πρόοδο το 2024, ωστόσο παραμένει κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η Ελλάδα κατέγραψε βαθμολογία 37,7 στην πολιτική εξουσία, ενώ ο αντίστοιχος μέσος όρος για την ΕΕ ήταν 62,6, αποδεικνύοντας την υποεκπροσώπηση των γυναικών στις υψηλότερες πολιτικές θέσεις. Το χάσμα αυτό είναι πιο έντονο σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ, καθώς οι γυναίκες εξακολουθούν να κατέχουν ένα μικρό ποσοστό θέσεων ηγεσίας σε πολιτικά κόμματα και δημόσιες διοικήσεις. Παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, όπως η αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στα κοινοβούλια, η Ελλάδα παραμένει σε χαμηλές θέσεις στην Ευρώπη, σε σύγκριση με χώρες όπως η Σουηδία και η Γαλλία, που καταγράφουν υψηλότερα ποσοστά γυναικείας εκπροσώπησης στις πολιτικές θέσεις.

Κοινωνική Εξουσία

Στον τομέα της κοινωνικής εξουσίας, η Ελλάδα παρουσίασε επίσης κάποια πρόοδο το 2024, αλλά εξακολουθεί να είναι κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η συνολική βαθμολογία το 2024 ήταν 26 μονάδες, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 64 μονάδες. Παρά τη θετική αλλαγή στους τομείς της εκπαίδευσης και της υγειονομικής περίθαλψης, οι γυναίκες στην Ελλάδα εξακολουθούν να έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε κοινωνικές θέσεις εξουσίας, όπως οι διευθυντικές θέσεις σε μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς ή σε κοινωνικές υπηρεσίες. Η έλλειψη γυναικών σε ηγετικές θέσεις κοινωνικών οργανισμών και σε επιτροπές που επηρεάζουν τη δημόσια πολιτική καθιστά την Ελλάδα αναχρονιστική σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν υιοθετήσει προοδευτικότερες πολιτικές ενίσχυσης της κοινωνικής εξουσίας των γυναικών.

Οικονομική Εξουσία

Στον τομέα της οικονομικής εξουσίας, η Ελλάδα παρουσίασε σημαντική βελτίωση το 2024, με τη βαθμολογία να φτάνει τις 37,4 μονάδες, από 30,7 μονάδες το 2023, αν και εξακολουθεί να είναι κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 57,6 μονάδων. Αυτή η βελτίωση οφείλεται κυρίως στην αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και στην πρόοδο που παρατηρείται στον τομέα της οικονομικής ανεξαρτησίας των γυναικών, με περισσότερες γυναίκες να κατέχουν θέσεις εργασίας και να αναλαμβάνουν ηγετικά ρόλους στον επιχειρηματικό κόσμο. Ωστόσο, το μισθολογικό χάσμα παραμένει σημαντικό, και οι γυναίκες εξακολουθούν να κερδίζουν λιγότερα από τους άνδρες, γεγονός που περιορίζει την πλήρη οικονομική εξουσία τους. Η Ελλάδα βρίσκεται πίσω από χώρες όπως η Γαλλία (86,6 μονάδες) και η Ισπανία (80.7 μονάδες), οι οποίες καταγράφουν υψηλότερες βαθμολογίες και μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών σε ηγετικές οικονομικές θέσεις.

Υγεία

Στον τομέα της υγείας, η Ελλάδα παρουσίασε μικρή πτώση το 2024, και παραμένει πίσω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η βαθμολογία της χώρας ανήλθε σε 85.2 μονάδες, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 88,6. Παρά τη βελτίωση, η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις στον τομέα της ισότητας στην υγειονομική περίθαλψη, κυρίως λόγω των διαφορών στην ποιότητα και την προσβασιμότητα των υπηρεσιών για γυναίκες και άνδρες. Οι γυναίκες στην Ελλάδα επηρεάζονται σε μεγαλύτερο βαθμό από θέματα αναπαραγωγικής υγείας και ψυχικής υγείας, ενώ οι ανάγκες αυτές συχνά υποεκπροσωπούνται στην πολιτική και υγειονομική στρατηγική. Η κατάσταση βελτιώνεται, αλλά η χώρα βρίσκεται πίσω από άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, όπως η Ιρλναδία (94.6) και η Σουηδία (93.8), όπου υπάρχει καλύτερη ισότητα στον τομέα της υγείας με μεγαλύτερη πρόσβαση και ποιοτικότερη υγειονομική φροντίδα για τις γυναίκες και τους άνδρες. Στις τελευταίες θέσεις βρίσκονται η Βουλγαρία (77.3) και η Ρουμανία (70.4).

Βία κατά των Γυναικών στην Ελλάδα

Η Ελλάδα δεν έχει βαθμολογία στον τομέα της βίας λόγω έλλειψης συγκρίσιμων δεδομένων σε επίπεδο ΕΕ. Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα συγκεντρωτικά δεδομένα για την Ελλάδα σε αυτόν τον τομέα, υπάρχουν αναφορές που καταγράφουν περιστατικά βίας κατά των γυναικών. Συγκεκριμένα, το 2021, 12 γυναίκες στην Ελλάδα έχασαν τη ζωή τους από τον σύντροφό τους, ενώ άλλες 6 γυναίκες δολοφονήθηκαν από μέλος της οικογένειάς τους.

Βία από σύντροφο

Στην Ελλάδα, το 42% των γυναικών που έχουν βρεθεί ποτέ σε σχέση έχουν υποστεί βία από τον σύντροφό τους στην ενήλικη ζωή τους. Συνολικά, το 22% των γυναικών έχει βιώσει σωματική βία (συμπεριλαμβανομένων των απειλών) ή σεξουαλική βία, ενώ το 40% έχει υποστεί ψυχολογική βία. Περίπου το 7% έχει βιώσει βία από σύντροφο κατά το τελευταίο έτος, ενώ το 16% το έχει βιώσει τα τελευταία πέντε χρόνια.

Σεξουαλική Παρενόχληση στην Εργασία

Στην Ελλάδα, περίπου το 43% των γυναικών που έχουν εργαστεί ποτέ, έχουν βιώσει σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας. Ειδικότερα, το 7% των γυναικών ανέφεραν ότι υπήρξαν θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης κατά το τελευταίο έτος, ενώ το 17% το έχει βιώσει τα τελευταία πέντε χρόνια.

Δεδομένα

[1] European Institute for Gender Equality, Gender Equality Index , 2024
[2] European Institute for Gender Equality, Gender Equality Index , 2023
[3] Eurostat, Statistics Explained, Gender pay gap statistics

Διονύσης Κουλλόλλι (7 Ιαν 2025) - "Δείκτης Ισότητας των Φύλων" Δημοσιεύθηκε στο GreeceInFigures.com. Πηγή: 'https://greeceinfigures.com/deiktis-isotitas-filon'

@article{gif-deiktis-isotitas-filon, 
    author = Διονύσης Κουλλόλλι,
    title = Δείκτης Ισότητας των Φύλων,
    journal = {Greece in Figures},
    year = 2025,
    note = https://greeceinfigures.com/deiktis-isotitas-filon
}