Γάμοι και διαζύγια

Εισαγωγή

Το 2024 τελέστηκαν στην Ελλάδα 36.649 γάμοι και καταγράφηκαν 15.532 διαζύγια — περίπου 42 διαζύγια για κάθε 100 γάμους, το υψηλότερο ποσοστό από το 1960. Μέσα σε μία γενιά, η εικόνα του γάμου στην Ελλάδα έχει αλλάξει σημαντικά: οι γάμοι πλέον είναι λιγότεροι, γίνονται σε μεγαλύτερες ηλικίες, και οι άνθρωποι χωρίζουν περισσότερο.

Στο άρθρο αυτό εξετάζουμε πώς εξελίχθηκαν οι γάμοι και τα διαζύγια στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες και πώς συγκρίνεται η χώρα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Μεθοδολογία

Τα δεδομένα προέρχονται από τη Eurostat , καλύπτουν την περίοδο 1960–2024.
Δεν πρόκειται για δειγματοληπτική έρευνα με ερωτηματολόγιο, αλλά για διοικητικά δεδομένα από τα επίσημα μητρώα: κάθε γάμος και κάθε διαζύγιο είναι μια νομική πράξη που καταγράφεται υποχρεωτικά από το κράτος. Έτσι, τα στοιχεία καλύπτουν το σύνολο των γεγονότων και όχι ένα δείγμα.

Οι βασικοί δείκτες εκφράζονται ως γάμοι και διαζύγια ανά 1.000 κατοίκους, έτσι η σύγκριση μεταξύ χωρών και ετών γίνεται ανεξάρτητα από το μέγεθος του πληθυσμού.

Όλο και λιγότεροι γάμοι

Στις δεκαετίες του 1960 και του 1970 ο γάμος ήταν σχεδόν καθολικός θεσμός, με τους γάμους ανά 1.000 κατοίκους να βρίσκονται σταθερά πάνω από το 7 και να φτάνουν το μέγιστό τους το 1965, στο 9,4. Από τη δεκαετία του 1980 και μετά, όμως, η εικόνα αρχίζει να αλλάζει. Ο δείκτης υποχώρησε σταθερά, από 6,5 το 1980 σε 3,5 το 2024 — σχεδόν στο μισό.

Η πτώση του δείκτη έγινε πιο έντονη κατά τη διάρκεια της πανδημίας: λόγω των περιορισμών, ο δείκτης μειώθηκε σημαντικά το 2020, πέφτοντας στο 2,9 από 4,4 μόλις έναν χρόνο νωρίτερα. Ακολούθησε σύντομη ανάκαμψη έως το 4,2 το 2022, καθώς πραγματοποιήθηκαν και γάμοι που είχαν αναβληθεί λόγω της πανδημίας. Η τάση αυτή δεν κράτησε και μέχρι το 2024 ο δείκτης είχε ξαναπέσει στο 3,5.

Η ίδια εικόνα αποτυπώνεται και στους απόλυτους αριθμούς. Από 62.352 γάμους το 1980, η χώρα έφτασε στους 36.649 το 2024 — περίπου 26.000 λιγότεροι μέσα σε μία γενιά.

Παντρευόμαστε αργότερα

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 οι Έλληνες παντρεύονταν αρκετά νωρίς, με τη μέση ηλικία πρώτου γάμου στα 24,9 έτη για τις γυναίκες και 29 για τους άνδρες. Από τότε, η ηλικία ανεβαίνει σταθερά, χρόνο με τον χρόνο.

Μέχρι το 2024 η μέση ηλικία πρώτου γάμου είχε φτάσει τα 31,4 έτη για τις γυναίκες και τα 34,2 για τους άνδρες — μια αύξηση περίπου έξι ετών μέσα σε μία γενιά. Σε αντίθεση με τους γάμους ανά 1.000 κατοίκους, η τάση αυτή δεν διαταράχθηκε από την πανδημία· η άνοδος ήταν συνεχής και σταθερή σε όλη την περίοδο.

Δεν αλλάζει όμως μόνο η ηλικία, αλλά και η ίδια η σύνθεση των γάμων. Όλο και μικρότερο μέρος όσων παντρεύονται το κάνουν για πρώτη φορά: στις γυναίκες το ποσοστό των πρώτων γάμων έπεσε από 95,3% το 1980 σε 78,4% το 2024, με παρόμοια εικόνα και στους άνδρες (από 92,5% σε 79,4%). Με άλλα λόγια, περίπου ένας στους πέντε γάμους σήμερα είναι δεύτερος ή επόμενος — κάτι σπάνιο μερικές δεκαετίες νωρίτερα.

Όλο και περισσότερα διαζύγια

Στις δεκαετίες του 1960 και του 1970 το διαζύγιο ήταν σπάνιο φαινόμενο στην Ελλάδα: αναλογούσαν μόλις 4 με 5 διαζύγια σε κάθε 100 γάμους, ενώ τα διαζύγια ανά 1.000 κατοίκους δεν ξεπερνούσαν το 0,4. Από τη δεκαετία του 1980 και μετά, όμως, ο θεσμός γίνεται σταδιακά πιο εύθραυστος.

Η άνοδος ήταν σταθερή και μεγάλη. Τα διαζύγια ανά 100 γάμους ανέβηκαν στα 10,7 το 1980, διπλασιάστηκαν εκ νέου ως το 23,1 το 2000 και έφτασαν στο 42,4 το 2024 — το υψηλότερο ποσοστό από το 1960 και σχεδόν δεκαπλάσιο σε σχέση με τις αρχές της περιόδου. Αντίστοιχα, τα διαζύγια ανά 1.000 κατοίκους πενταπλασιάστηκαν, από 0,3 το 1960 σε 1,5 το 2024.

Σε απόλυτους αριθμούς, τα διαζύγια αυξήθηκαν από 2.463 το 1960 σε 15.532 το 2024.

Ελλάδα και Ευρώπη

Η Ελλάδα έχει πλέον λιγότερους γάμους ανά κάτοικο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο: 3,5 έναντι 3,9 το 2024. Στα διαζύγια βρίσκεται σχεδόν στο ίδιο επίπεδο: 1,5 έναντι 1,6.

Η τάση είναι κοινή σε όλη την Ένωση. Σε επίπεδο Ε.Ε, οι γάμοι ανά 1.000 κατοίκους έχουν υποχωρήσει πάνω από 50% από το 1964, ενώ τα διαζύγια ανά 1.000 κατοίκους έχουν ουσιαστικά διπλασιαστεί (από 0,8 σε 1,6). Η Ελλάδα ακολουθεί την ίδια τάση, με χρονική καθυστέρηση αλλά ταχεία σύγκλιση τα τελευταία χρόνια.

Η σύγκριση μεταξύ χωρών για το 2024 δείχνει μεγάλες αποκλίσεις. Τους περισσότερους γάμους ανά 1.000 κατοίκους κατέγραψαν η Λετονία (5,5), η Ρουμανία (5,3) και η Αυστρία (5). Στο άλλο άκρο, τους λιγότερους γάμους κατέγραψαν η Ιταλία (2,9), η Σλοβενία (3,0), η Πορτογαλία (3,4) και η Ελλάδα (3,5) — όλες κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε.

Στα διαζύγια, τα υψηλότερα ποσοστά κατέγραψαν η Λετονία (2,8), η Λιθουανία (2,5), η Φινλανδία και η Σουηδία (2,1), και τα χαμηλότερα η Μάλτα (0,9), η Σλοβενία (1,0), η Ιταλία και η Κροατία (1,3). Η Ελλάδα (1,5) βρίσκεται κοντά στον μέσο όρο, με σχετικά λίγους γάμους αλλά και σχετικά λίγα διαζύγια.

Παιδιά εκτός γάμου

Το 2024 μόλις 9,8% των γεννήσεων στην Ελλάδα έγιναν εκτός γάμου — το χαμηλότερο ποσοστό σε ολόκληρη την E.E και πολύ κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε, που βρίσκεται στο 41,1%. Με άλλα λόγια, στην Ελλάδα περισσότερα από 9 στα 10 παιδιά γεννιούνται εντός γάμου, τη στιγμή που στην υπόλοιπη Ευρώπη ο γάμος έχει πάψει να αποτελεί την κυρίαρχη συνθήκη τεκνοποίησης.

Η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι μεγάλη. Σε χώρες όπως η Βουλγαρία (61,9%), η Γαλλία (59,7%), η Πορτογαλία (59,2%) και η Σλοβενία (55,5%), οι γεννήσεις εκτός γάμου είναι πλέον η πλειοψηφία. Σε επίπεδο Ε.Ε, το ποσοστό έχει υπερδιπλασιαστεί από το 1993, όταν πρωτοκαταγράφηκε στο 17,7%.

Μακροπρόθεσμα, η τάση ήταν ανοδική και στην Ελλάδα: από κάτω από 2% τη δεκαετία του 1980, το ποσοστό αυξήθηκε στο 4% το 2000 και στο 7,3% το 2010. Παρ' όλα αυτά, η χώρα παραμένει σταθερά στην τελευταία θέση της Ευρώπης — μια ιδιαιτερότητα που συχνά αποδίδεται στον ισχυρό ρόλο του θρησκευτικού γάμου και στην απουσία κοινωνικών παροχών για άγαμες μητέρες.

Πηγές

[1] Eurostat: Marriage and divorce statistics, 2024

Διονύσης Κουλλόλλι (3 Ιουλ 2026) - "Γάμοι και διαζύγια" Δημοσιεύθηκε στο GreeceInFigures.com. Πηγή: 'https://greeceinfigures.com/gamoi-kai-diazigia'

@article{gif-gamoi-kai-diazigia, 
    author = Διονύσης Κουλλόλλι,
    title = Γάμοι και διαζύγια,
    journal = {Greece in Figures},
    year = 2026,
    note = https://greeceinfigures.com/gamoi-kai-diazigia
}