Κτηνοτροφία και Αλιεία

Εισαγωγή

Οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν επαναφέρει στον δημόσιο διάλογο ζητήματα που αφορούν τον πρωτογενή τομέα της Ελλάδας. Οι παράνομες επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, οι ευρωπαϊκές αγροτικές κινητοποιήσεις, η διαχείριση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα, καθώς και η σύναψη συμφωνίας ανάμεσα στην Ε.Ε. και στο μπλοκ της Mercosur είναι κάποιοι από τους παράγοντες που καθιστούν επιτακτική τη χαρτογράφηση του ελληνικού κτηνοτροφικού και αλιευτικού τοπίου.

Κτηνοτροφία

Έχοντας τα παραπάνω κατά νου, αξίζει να εξεταστεί ο απόλυτος αριθμός των ζώων που εκτρέφονται στην ελληνική επικράτεια ανά τα έτη. Η ΕΛΣΤΑΤ πραγματοποιεί τις σχετικές απογραφές κάθε 10 χρόνια. [1]

Κατά την περίοδο 2009–2021 παρατηρείται η εντονότερη μείωση του ζωικού κεφαλαίου στις τέσσερις μεγαλύτερες κατηγορίες εκτρεφόμενων ζώων στη χώρα. Η μεγαλύτερη υποχώρηση καταγράφεται στις αίγες, με μείωση που φτάνει το 62,63% το 2021 σε σχέση με το 2009, ενώ ακολουθούν οι χοίροι, των οποίων ο πληθυσμός μειώθηκε κατά 60.78%. Σημαντική είναι επίσης η μείωση των προβατοειδών κατά 57.83%, καθώς και των βοοειδών, τα οποία παρουσιάζουν τη μικρότερη, αλλά εξίσου αξιοσημείωτη, μείωση της τάξης του 51,83%. Ωστόσο, η ένταση και τα χαρακτηριστικά αυτής της πτωτικής τάσης δεν είναι ομοιόμορφα σε όλη την επικράτεια, καθώς οι εν λόγω μειώσεις αποτυπώνονται διαφορετικά στις ελληνικές περιφέρειες.

Στις τρεις καταγραφές της ΕΛΣΤΑΤ παρατηρείται πολύ σημαντική συρρίκνωση (29,8%) του αριθμού βοοειδών στην Κεντρική Μακεδονία. Η συγκεκριμένη περιφέρεια διαχρονικά τηρεί τον μεγαλύτερο αριθμό κεφαλών. Αντίθετα, κατακόρυφη αύξηση βίωσαν οι περιφέρειες Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Θεσσαλίας, Ηπείρου και Δυτικής Ελλάδας. Ωστόσο, η Κεντρική Μακεδονία συνεχίζει να κατέχει την πρωτιά στον αριθμό βοοειδών. Περαιτέρω, αναφορικά με τα προβατοειδή, η Πελοπόννησος κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση του ζωικού της κεφαλαίου, χάνοντας περίπου 94% των κεφαλών εντός 20 ετών. Από την άλλη πλευρά, η Κρήτη αύξησε τον αριθμό κεφαλών που εκτρέφει κατά 475.122 ή 31,7%. Επιπρόσθετα, ο αριθμός αιγοειδών συρρικνώνεται σταδιακά σχεδόν σε όλες τις ελληνικές περιφέρειες, με τον συνολικό αριθμό κεφαλών από 5.327.201 να καταλήγει σε 3.149.008. Τέλος, για τον αριθμό των χοίρων, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η μεγαλύτερη μείωση σημειώνεται στη Στερεά Ελλάδα όπου από 100.000 χοίρους το 2000, η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε 9.051 το 2021, ενώ κατακόρυφη αύξηση, της τάξης του 702,6%, παρατηρείται στη Δυτική Ελλάδα.

Αλιεία

Στο ίδιο γενικό πλαίσιο εξελίξεων στον πρωτογενή τομέα εντάσσεται και η αλιεία. Συγκεκριμένα, ο συνολικός όγκος των αλιευμάτων από το 2016 έως σήμερα παρουσιάζει σημαντική μείωση.

Ειδικότερα, το 2016 ψαρεύτηκαν περίπου 75.000 τόνοι αλιευμάτων, ο όγκος αυτός κορυφώθηκε το 2019 (81.920) και κατέληξε το 2024 στους 54.708,3 τόνους.

Το παραπάνω καθιστά σκόπιμη τη διερεύνηση της πορείας που ακολουθεί κάθε είδος ψαριού ξεχωριστά, δεδομένου ότι η ΕΛΣΤΑΤ παρέχει ενδελεχή καταγραφή των αλιευμάτων που ψαρεύονται ετησίως στη χώρα.

Από αναλυτικότερη σκοπιά, η μεγαλύτερη κατηγορία ψαριών που αλιεύεται στην Ελλάδα είναι οι γαύροι, με 11.921 τόνους να ψαρεύονται το 2024. Ωστόσο, οι γαύροι και οι τρεις μεγαλύτερες κατηγορίες αλιευμάτων που ακολουθούν, παρουσιάζουν αισθητή μείωση από το 2019, μέχρι την τελευταία καταγραφή της ΕΛΣΤΑΤ, το 2024. Σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια, στην τελευταία έρευνα εμφανίζονται 21,97% λιγότεροι γαύροι, 59% λιγότερες σαρδέλες, 36,3% λιγότερα κεφαλόποδα και 31% λιγότερα μαλακόστρακα σε σχέση με το 2019.

Πέραν των ποσοτικών μεταβολών, ένα ακόμη αναλυτικό πρίσμα που αξίζει να εξεταστεί για την ελληνική θαλάσσια αλιεία αφορά τα αλιευτικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται.

Στο παραπάνω γράφημα είναι εμφανής η κυριαρχία των γρι-γρι, καθώς στην περίοδο 2016-2025 το 42% του συνόλου των ελληνικών αλιευμάτων ψαρεύτηκε μέσω τέτοιων εργαλείων. Επιπλέον, είναι ευδιάκριτη, μετά το 2020, η ουσιαστική κατάργηση της βιντζότρατας, ενός εργαλείου ιδιαίτερα καταστροφικού για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα. 

Πηγές

[1] ΕΛΣΤΑΤ: Εκμεταλλεύσεις και αριθμός ζώων
[2] ΕΛΣΤΑΤ: Γεωργικοί Δείκτες Τιμών (ΓΔΤ)
[3] ΕΛΣΤΑΤ: Θαλάσσια Αλιεία

Ταρατσίδης Τάσος (1 Μαρ 2026) - "Κτηνοτροφία και Αλιεία" Δημοσιεύθηκε στο GreeceInFigures.com. Πηγή: 'https://greeceinfigures.com/georgia-ktinotrofia-kai-alieia'

@article{gif-georgia-ktinotrofia-kai-alieia, 
    author = Ταρατσίδης Τάσος,
    title = Κτηνοτροφία και Αλιεία,
    journal = {Greece in Figures},
    year = 2026,
    note = https://greeceinfigures.com/georgia-ktinotrofia-kai-alieia
}