Ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό

Εισαγωγή

Το εθνικό σύστημα υγείας αποτελεί έναν από τους κομβικότερους τομείς μιας κοινωνίας. Το ίδιο ισχύει και για τη χώρα μας, γεγονός που αποτυπώνεται στον εθνικό πρoϋπολογισμό που ψηφίστηκε προσφάτως. Συγκεκριμένα, το Υπουργείο Υγείας αποτελεί το 4ο μεγαλύτερο κρατικό έξοδο, ύψους 6.945.945.000 ευρώ (αναλυτικά ο προϋπολογισμός εδώ)[3].

Η ποιότητα των υπηρεσιών υγείας που λαμβάνουν οι πολίτες από το Ε.Σ.Υ. καθορίζεται από πλήθος παραγόντων. Κεντρικής σημασίας αποτελεί ο αριθμός των διαθέσιμων εργατικών χεριών. Σε αυτό το λήμμα εξετάζουμε διάφορα μεγέθη που παρουσιάζουν αναλυτικά το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Απόλυτοι αριθμοί Συστημάτων Υγείας

Εν πρώτοις, εξετάζοντας τους απόλυτους αριθμούς των υγειονομικών υπαλλήλων, μπορεί κανείς να διακρίνει το μέγεθος των συστημάτων υγείας που φιλοξενεί η Ένωση. Το μεγαλύτερο ΕΣΥ, με αισθητή διαφορά, τηρεί η Γερμανία με 1 εκατομμύριο νοσηλευτές/ριες και 388 χιλιάδες ιατρούς, ενώ στο τέλος βρίσκεται η Ισλανδία με περίπου 6 χιλιάδες ιατρούς και νοσηλευτές αθροιστικά. Η χώρα μας βρίσκεται λίγο πιο κάτω από τη μέση, καθώς απασχολεί 22.796 νοσηλευτές/ριες και 68.752 ιατρούς.

Κρίνεται αναγκαίο να αποσαφηνιστούν ορισμένες λεπτομέρειες για την καταγραφή του νοσηλευτικού προσωπικού στην Ελλάδα. Τα μεταδεδομένα που παρέχει η Eurostat για την έρευνα “Health personnel” σημειώνουν πως, για τη χώρα μας, τα στοιχεία αφορούν αποκλειστικά τους εργαζόμενους σε νοσοκομεία [2]. Κάτι τέτοιο σαφώς οδηγεί σε υπομέτρηση του συνόλου, καθώς δεν συμπεριλαμβάνονται οι εργαζόμενοι σε κλινικές, ερευνητικά κέντρα, σχολεία, κ.ά. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση, καταγράφεται το μεγαλύτερο μέρος του νοσηλευτικού κλάδου.

Αναλογίες ιατρών - νοσηλευτών/ριών

Συμπληρωματικά, το γράφημα που ακολουθεί φωτίζει μια εξίσου κρίσιμη διάσταση, την αναλογία ανάμεσα σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό στα συστήματα υγείας των χωρών της Ε.Ε.

Παρατηρείται ότι, στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, κυριαρχεί αριθμητικά το νοσηλευτικό προσωπικό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα του παραπάνω αποτελεί η Φινλανδία (81% νοσηλευτές), η Ιρλανδία (78%) και η Γερμανία (72%). Το ίδιο μοντέλο ακολουθείται, με μικρότερες αποκλίσεις, και στις υπόλοιπες χώρες της Ένωσης. Μοναδικές εξαιρέσεις στον παραπάνω κανόνα αποτελούν η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Ελλάδα, η Κροατία και η Ρουμανία, όπου οι ιατροί είναι περισσότεροι από τους νοσηλευτές.

Πληθυσμιακή κατανομή υγειονομικών υπαλλήλων

Περαιτέρω, ένα ακόμη αναλυτικό πρίσμα που αξίζει να εξεταστεί είναι η αναλογία των δύο ειδών υγειονομικών υπαλλήλων σε σύγκριση με τον πληθυσμό της κάθε χώρας. Συγκεκριμένα, τα δύο ακόλουθα γραφήματα εξετάζουν τον αριθμό των νοσηλευτών/ριών και των ιατρών για κάθε 100.000 πολίτες αντίστοιχα.

Αναφορικά με την κατανομή του νοσηλευτικού προσωπικού, αναδεικνύονται σημαντικές ανισότητες ανάμεσα στις χώρες της Ένωσης. Η πυκνότητα νοσηλευτών/ριών στις Βόρειες χώρες και αυτές της Κεντρικής Ευρώπης (με εξαίρεση την Λετονία, την Εσθονία και την Πολωνία) είναι αισθητά υψηλότερη από τον μέσο όρο των χωρών, για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα, που ανέρχεται σε 703. Αντιθέτως, οι χώρες της Νότιας και της Ανατολικής Ευρώπης συγκεντρώνονται στις χαμηλότερες κατηγορίες. Η χώρα μας αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση, καθώς, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, τα δεδομένα αφορούν μόνο τους νοσοκομειακούς υπαλλήλους. Όμως, ακόμη και με αυτή την επιφύλαξη, φαίνεται πως η πυκνότητα του νοσηλευτικού προσωπικού στην Ελλάδα είναι κατά πολύ χαμηλότερη του ευρωπαϊκού Μ.Ο.

Αντίστροφη είναι η εικόνα στην κατανομή των ιατρών. Ο Ευρωπαϊκός μέσος όρος για τις διαθέσιμες χώρες διαμορφώνεται περίπου στους 424 ιατρούς ανά 100.000 κατοίκους, με τις περισσότερες χώρες της Βόρειας και της Κεντρικής Ευρώπης να απασχολούν λιγότερους από τον Μ.Ο. Εν αντιθέσει, οι χώρες της Μεσογείου κινούνται αισθητά υψηλότερα του Ευρωπαϊκού μέσου, με ιδιαίτερη περίπτωση την Ελλάδα, η οποία απασχολεί τους περισσότερους ιατρούς ανά 100.000 πολίτες σε όλη την Ε.Ε. (660).

Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η κατανομή των ιατρών εντός της Ελλάδας είναι ιδιαίτερα άνιση. Στο παρακάτω γράφημα φαίνεται η πληθυσμιακή κατανομή του ιατρικού προσωπικού ανά περιφέρεια της Ελλάδας. Σύμφωνα με τη σχετική έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ, 4 περιφέρειες βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε., ενώ η μεγαλύτερη συγκέντρωση ιατρών παρατηρείται στη Στερεά Ελλάδα (772) και τα νησιά του Ιονίου (840).

Διαχρονικά ελληνικά μεγέθη

Τέλος, τα διαθέσιμα στοιχεία επιτρέπουν την απεικόνιση του αριθμού υγειονομικών υπαλλήλων στην Ελλάδα από το 2012 και εξής. Αυτό που παρατηρείται είναι μια σταθερή, ήπια αύξηση τόσο των ιατρών (από 63.838 σε 68.752) όσο και των νοσηλευτών/ριών (από 19.743 σε 22.796) που απασχολεί το εθνικό σύστημα υγείας.

Πηγές

[1] Eurostat: Health personnel
[2] Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία (ΕΛΣΤΑΤ): ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2024
[3] Κρατικός προϋπολογισμός 2026

Ταρατσίδης Τάσος (14 Ιαν 2026) - "Ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό" Δημοσιεύθηκε στο GreeceInFigures.com. Πηγή: 'https://greeceinfigures.com/iatriko-kai-noseleutiko-prosopiko'

@article{gif-iatriko-kai-noseleutiko-prosopiko, 
    author = Ταρατσίδης Τάσος,
    title = Ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό,
    journal = {Greece in Figures},
    year = 2026,
    note = https://greeceinfigures.com/iatriko-kai-noseleutiko-prosopiko
}