Δημογραφία επιχειρήσεων

Εισαγωγή

Πόσες νέες επιχειρήσεις δημιουργούνται στην Ελλάδα, σε ποιους κλάδους δραστηριοποιούνται και πόσες κλείνουν;

Στο παρακάτω λήμμα παρουσιάζουμε τον αριθμό νέων επιχειρήσεων και όσων κλείνουν στην Ελλάδα, την κατανομή τους ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας και τη θέση της Ελλάδας σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τι θεωρείται νέα επιχείρηση και πότε θεωρείται ότι έκλεισε;

Ως νέα θεωρείται μια επιχείρηση που ξεκινά νέα οικονομική δραστηριότητα, χωρίς να προκύπτει από συγχώνευση, διάσπαση ή αναδιάρθρωση άλλων επιχειρήσεων. Αντίστοιχα, μια επιχείρηση θεωρείται ότι έκλεισε όταν σταματήσει τη δραστηριότητά της και δεν επανέλθει σε λειτουργία μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Στα επίσημα στατιστικά στοιχεία, οι δύο αυτές κατηγορίες αναφέρονται ως «γεννήσεις» και «θάνατοι» επιχειρήσεων.

Στο τέλος του λήμματος παρουσιάζουμε και τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τις εγγραφές επιχειρήσεων. Οι εγγραφές αυτές δεν ταυτίζονται με τις «γεννήσεις» που καταγράφονται στη δημογραφία επιχειρήσεων. Μια εγγραφή αποτυπώνει τη διοικητική καταχώριση μιας επιχείρησης, ενώ μια γέννηση καταγράφεται όταν ξεκινά πράγματι νέα οικονομική δραστηριότητα, σύμφωνα με τον ορισμό της Eurostat. Πρόκειται επομένως για δύο διαφορετικούς δείκτες, οι οποίοι δεν είναι άμεσα συγκρίσιμοι.

Πόσες επιχειρήσεις ανοίγουν και πόσες κλείνουν;

Οι νέες επιχειρήσεις στην Ελλάδα αυξήθηκαν από 63,6 χιλ. το 2021 σε 90,2 χιλ. το 2022. Το 2023 υποχώρησαν στις 78,8 χιλ. και το 2024 ανέκαμψαν στις 88 χιλ., χωρίς όμως να ξεπεράσουν το υψηλό του 2022. Την ίδια περίοδο, οι επιχειρήσεις που έκλεισαν αυξήθηκαν κάθε χρόνο. Από 18,7 χιλ. το 2021 έφτασαν τις 26,9 χιλ. το 2022, τις 30,2 χιλ. το 2023 και τις 37,4 χιλ. το 2024.

Ο ρυθμός αύξησης των επιχειρήσεων που κλείνουν είναι ταχύτερος από αυτόν των νέων επιχειρήσεων. Σε σύγκριση με το 2021, οι νέες επιχειρήσεις ήταν αυξημένες κατά περίπου 38% το 2024, ενώ οι επιχειρήσεις που έκλεισαν διπλασιάστηκαν.

Πόσες επιχειρήσεις ανοίγουν στην Ελλάδα σε σχέση με την ΕΕ;

Για να συγκρίνουμε τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων μεταξύ χωρών διαφορετικού μεγέθους, εξετάζουμε τις νέες επιχειρήσεις ως ποσοστό του συνόλου των ενεργών επιχειρήσεων κάθε χώρας.

Στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτό αυξήθηκε από 7,2% το 2021 σε 9,8% το 2022, πριν υποχωρήσει στο 8,5% το 2023. Και τα τρία χρόνια παρέμεινε χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, ο οποίος διαμορφώθηκε σε 10,8% το 2021, 10,5% το 2022 και 10,5% το 2023.

Το 2024, το ποσοστό γεννήσεων επιχειρήσεων στην Ελλάδα αυξήθηκε στο 9,1%, παραμένοντας χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, που διαμορφώθηκε στο 10,4%. Η απόσταση, ωστόσο, περιορίστηκε σε 1,3 ποσοστιαίες μονάδες, από 2 μονάδες το 2023.

Μεταξύ των χωρών της ΕΕ, το υψηλότερο ποσοστό καταγράφηκε στη Λιθουανία με 17,5%, ενώ ακολούθησαν η Πορτογαλία με 16,1%, η Μάλτα με 14,4% και η Γαλλία με 14,2%. Τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στην Αυστρία με 6,3%, τη Δανία με 7,2% και τη Γερμανία με 7,8%.

Πόσες επιχειρήσεις κλείνουν στην Ελλάδα σε σχέση με την ΕΕ;

Η Ελλάδα εμφανίζει πολύ χαμηλότερο ποσοστό επιχειρήσεων που κλείνουν σε σχέση με την ΕΕ. Το ποσοστό αυξήθηκε σταδιακά από 2,1% των ενεργών επιχειρήσεων το 2021 σε 2,9% το 2022 και 3,2% το 2023. Παρά την αύξηση, παρέμεινε σημαντικά χαμηλότερο από το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ, το οποίο διαμορφώθηκε σε 7,8%, 8,4% και 8,5% αντίστοιχα.

Η ανοδική πορεία συνεχίστηκε το 2024, όταν το ποσοστό των επιχειρήσεων που έκλεισαν στην Ελλάδα έφτασε το 3,9%, χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, που ήταν 9,2%. Η διαφορά έφτασε τις 5,3 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ η Ελλάδα κατέγραψε το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Χαμηλά ποσοστά καταγράφηκαν επίσης στη Μάλτα (4,4%), την Αυστρία (5,3%) και το Βέλγιο (5,7%).

Στην άλλη άκρη βρίσκονταν η Εσθονία με 29,2%, η Ιρλανδία με 16,9% και η Λιθουανία με 15,6%, ενώ υψηλά ποσοστά καταγράφηκαν επίσης στη Βουλγαρία και τη Σλοβακία.

Πόσες επιχειρήσεις κλείνουν για κάθε νέα επιχείρηση;

Στην Ελλάδα, το 2021 αντιστοιχούσαν περίπου 0,29 επιχειρήσεις που έκλειναν για κάθε νέα επιχείρηση. Η αναλογία παρέμεινε κοντά στο ίδιο επίπεδο το 2022, στις 0,30 επιχειρήσεις, και στη συνέχεια αυξήθηκε σε 0,38 το 2023 και 0,42 το 2024.

Αυτό σημαίνει ότι το 2024 αντιστοιχούσαν περίπου 42 επιχειρήσεις που έκλειναν για κάθε 100 νέες, έναντι 29 το 2021. Παρότι οι νέες επιχειρήσεις παρέμεναν περισσότερες από εκείνες που έκλειναν, η μεταξύ τους διαφορά περιορίστηκε.

Παρά την αύξηση, η αναλογία στην Ελλάδα παραμένει από τις χαμηλότερες στην ΕΕ. Το 2024 ήταν 0,42, έναντι περίπου 0,88 στο σύνολο της ΕΕ. Χαμηλότερη αναλογία από την Ελλάδα είχε μόνο η Μάλτα, με 0,31 επιχειρήσεις που έκλεισαν για κάθε νέα επιχείρηση, ενώ στη Λετονία η αναλογία ήταν 0,52 και στην Κροατία 0,59.

Σε αρκετές χώρες, αντίθετα, οι επιχειρήσεις που έκλεισαν μέσα στο 2024 ήταν περισσότερες από τις νέες. Η υψηλότερη αναλογία καταγράφηκε στην Εσθονία, όπου αντιστοιχούσαν περίπου 2,43 επιχειρήσεις που έκλεισαν για κάθε νέα επιχείρηση, και ακολούθησαν η Ιρλανδία με 1,56 και η Ουγγαρία με 1,49. Αναλογία πάνω από 1 καταγράφηκε επίσης στη Βουλγαρία, τη Δανία, τη Γερμανία, την Πολωνία και τη Σλοβακία.

Σε ποιους κλάδους δημιουργούνται οι περισσότερες νέες επιχειρήσεις;

Οι επαγγελματικές και τεχνικές υπηρεσίες και το εμπόριο συγκεντρώνουν σταθερά μεγάλο αριθμό νέων επιχειρήσεων στην Ελλάδα. Το 2024 δημιουργήθηκαν 15,5 χιλ. νέες επιχειρήσεις στις επαγγελματικές και τεχνικές υπηρεσίες, έναν κλάδο που περιλαμβάνει δραστηριότητες όπως νομικές και λογιστικές υπηρεσίες, συμβουλευτικές υπηρεσίες, αρχιτεκτονικές και μηχανικές δραστηριότητες και διαφήμιση. Στο εμπόριο δημιουργήθηκαν 13,1 χιλ. νέες επιχειρήσεις, ενώ ακολούθησαν τα καταλύματα και η εστίαση με 11 χιλ.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η αύξηση στις μεταφορές, όπου οι νέες επιχειρήσεις αυξήθηκαν από 3,5 χιλ. το 2021 σε 9,2 χιλ. το 2024. Αύξηση καταγράφηκε επίσης στις κατασκευές και στην υγεία και κοινωνική μέριμνα.

Αντίθετη πορεία παρουσίασε η ενέργεια. Μετά την άνοδο στις 2,1 χιλ. νέες επιχειρήσεις το 2022, ο αριθμός τους μειώθηκε σε λιγότερες από 500 το 2024.

Σε ποιους κλάδους κλείνουν οι περισσότερες επιχειρήσεις;

Το εμπόριο συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό επιχειρήσεων που έκλεισαν στην Ελλάδα. Το 2024 έκλεισαν 9,7 χιλ. επιχειρήσεις του κλάδου, σχεδόν διπλάσιες από τις 5,2 χιλ. του 2021. Ακολούθησαν οι επαγγελματικές και τεχνικές υπηρεσίες με 6 χιλ. και τα καταλύματα και η εστίαση με 5,5 χιλ.

Αύξηση καταγράφηκε και σε άλλους μεγάλους κλάδους. Στις μεταφορές, οι επιχειρήσεις που έκλεισαν υπερδιπλασιάστηκαν από 1,3 χιλ. το 2021 σε 2,8 χιλ. το 2024, ενώ στην υγεία και κοινωνική μέριμνα αυξήθηκαν από 1,2 χιλ. σε 2,1 χιλ. την ίδια περίοδο.

Πόσες επιχειρήσεις κλείνουν για κάθε νέα που ανοίγει;

Το 2024, η υψηλότερη αναλογία καταγράφηκε στις επισκευές υπολογιστών και ειδών προσωπικής και οικιακής χρήσης, όπου αντιστοιχούσαν περίπου 0,76 επιχειρήσεις που έκλεισαν για κάθε νέα επιχείρηση. Ακολούθησαν το εμπόριο με 0,74 και η μεταποίηση με 0,59.

Στην εκπαίδευση αντιστοιχούσαν 0,55 επιχειρήσεις που έκλεισαν για κάθε νέα επιχείρηση και στα καταλύματα και την εστίαση 0,51. Αντίθετα, η αναλογία ήταν πολύ χαμηλότερη στα ακίνητα, με περίπου 0,10 επιχειρήσεις που έκλεισαν για κάθε νέα επιχείρηση, καθώς και στις κατασκευές και την ενέργεια, με περίπου 0,23 και 0,24 αντίστοιχα.

Νέες εγγραφές επιχειρήσεων

Μια πιο πρόσφατη εικόνα της επιχειρηματικής δραστηριότητας δίνουν τα τριμηνιαία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τις εγγραφές νέων επιχειρήσεων, τα οποία είναι διαθέσιμα έως το Β΄ τρίμηνο του 2026.

Ως νέα εγγραφή καταγράφεται μια επιχείρηση που εγγράφεται επίσημα σε μητρώο κατά τη διάρκεια του τριμήνου. Επομένως, οι εγγραφές δεν ταυτίζονται με τις νέες επιχειρήσεις που παρουσιάστηκαν στις προηγούμενες ενότητες, όπου εφαρμόζονται διαφορετικά κριτήρια για να προσδιοριστεί η δημιουργία μιας νέας οικονομικής δραστηριότητας.

Γι' αυτό τα δύο μεγέθη παρουσιάζονται ξεχωριστά και δεν αποτελούν μία ενιαία χρονοσειρά.

Πώς εξελίχθηκαν οι εγγραφές νέων επιχειρήσεων;

Οι εγγραφές νέων επιχειρήσεων στην Ελλάδα αυξήθηκαν συνολικά την περίοδο 2021–2025, αν και η πορεία δεν ήταν συνεχώς ανοδική. Από 109,8 χιλ. το 2021, μειώθηκαν στις 105,4 χιλ. το 2022 και στη συνέχεια αυξήθηκαν στις 111,9 χιλ. το 2023.

Η μεγαλύτερη άνοδος καταγράφηκε το 2024, όταν οι εγγραφές έφτασαν τις 132,4 χιλ., αυξημένες κατά 18,4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η ανοδική πορεία συνεχίστηκε το 2025, με τις εγγραφές να φτάνουν τις 140,1 χιλ., το υψηλότερο επίπεδο της περιόδου.

Συνολικά, μεταξύ 2021 και 2025 οι ετήσιες εγγραφές νέων επιχειρήσεων αυξήθηκαν κατά περίπου 28%.

Τι δείχνουν τα πρώτα στοιχεία του 2026;

Η αύξηση συνεχίστηκε και στο πρώτο μισό του 2026. Το Α΄ τρίμηνο καταγράφηκαν 40,3 χιλ. εγγραφές, έναντι 36,9 χιλ. το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025, σημειώνοντας αύξηση 9,1%. Το Β΄ τρίμηνο καταγράφηκαν 35,5 χιλ. εγγραφές, έναντι 35,2 χιλ. ένα χρόνο νωρίτερα, αύξηση 0,9%.

Συνολικά, στο Α΄ εξάμηνο του 2026 καταγράφηκαν 75,7 χιλ. εγγραφές νέων επιχειρήσεων, έναντι 72 χιλ. το Α΄ εξάμηνο του 2025. Πρόκειται για αύξηση περίπου 5,1% σε ετήσια βάση.

Πώς εξελίχθηκαν οι εγγραφές νέων επιχειρήσεων γεωγραφικά;

Η Αττική συγκεντρώνει σταθερά τον μεγαλύτερο αριθμό εγγραφών νέων επιχειρήσεων. Οι εγγραφές αυξήθηκαν από 37,8 χιλ. το 2021 σε 56,5 χιλ. το 2025, σημειώνοντας συνολική αύξηση περίπου 49,5%.

Αύξηση καταγράφηκε και στην Κεντρική Ελλάδα, ιδιαίτερα τα δύο τελευταία χρόνια. Από 27,7 χιλ. εγγραφές το 2021 και 25,2 χιλ. το 2023, ο αριθμός τους έφτασε τις 33,4 χιλ. το 2025. Στη Βόρεια Ελλάδα οι εγγραφές αυξήθηκαν από 28,3 χιλ. το 2021 σε 31,8 χιλ. το 2025.

Μικρότερη ήταν η μεταβολή στα Νησιά Αιγαίου και την Κρήτη, όπου οι εγγραφές διαμορφώθηκαν στις 18,5 χιλ. το 2025, έναντι 15,9 χιλ. το 2021. Η υψηλότερη τιμή της περιόδου είχε καταγραφεί το 2024, με 19,7 χιλ. εγγραφές.

Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, η Αττική συγκέντρωσε 31,8 χιλ. εγγραφές νέων επιχειρήσεων, έναντι 28,6 χιλ. το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Πρόκειται για αύξηση 11,3%, τη μεγαλύτερη μεταξύ των τεσσάρων γεωγραφικών περιοχών.

Στη Βόρεια Ελλάδα οι εγγραφές αυξήθηκαν κατά 2,5%, από 17 χιλ. σε 17,4 χιλ., ενώ στην Κεντρική Ελλάδα παρέμειναν σχεδόν στα ίδια επίπεδα, με μικρή αύξηση 1,2%, από 16,3 χιλ. σε 16,5 χιλ. Αντίθετα, στα Νησιά Αιγαίου και την Κρήτη οι εγγραφές μειώθηκαν κατά 1,6%, από 10,2 χιλ. το πρώτο εξάμηνο του 2025 σε 10 χιλ. πρώτο εξάμηνο του 2026.

Η αύξηση των εγγραφών στο πρώτο μισό του 2026 προήλθε κυρίως από την Αττική, όπου καταγράφηκαν περίπου 3,2 χιλ. περισσότερες εγγραφές σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα.

Σε ποιους κλάδους γίνονται οι περισσότερες εγγραφές νέων επιχειρήσεων;

Το 2025, οι περισσότερες νέες εγγραφές καταγράφηκαν στη γεωργία, τη δασοκομία και την αλιεία, με 25,6 χιλ. Ακολούθησαν οι επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες με 18,7 χιλ., το εμπόριο με 15,5 χιλ. και οι μεταφορές με 14,1 χιλ.

Ιδιαίτερα μεγάλη ήταν η αύξηση στις μεταφορές, όπου οι εγγραφές αυξήθηκαν από 3,9 χιλ. το 2021 σε 14,1 χιλ. το 2025. Ανοδική πορεία παρουσίασαν επίσης οι επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες, από 14,5 χιλ. σε 18,7 χιλ., καθώς και οι κατασκευές, από 6,8 χιλ. σε 9,6 χιλ.

Διαφορετική ήταν η εικόνα στη γεωργία, τη δασοκομία και την αλιεία, όπου καταγράφονται μεγάλες διακυμάνσεις. Οι εγγραφές μειώθηκαν από 30,4 χιλ. το 2021 σε 17 χιλ. το 2023, αυξήθηκαν στις 28,8 χιλ. το 2024 και υποχώρησαν στις 25,6 χιλ. το 2025.

Πηγές
[1] Eurostat: Business demography by size class and NACE Rev. 2 activity
[2] ΕΛΣΤΑΤ: Δημογραφικά γεγονότα επιχειρήσεων εγγραφές νέων επιχειρήσεων και πτωχεύσεις επιχειρήσεων

https://greeceinfigures.com/dimografia-epixeiriseon

Διονύσης Κουλλόλλι (20 Οκτ 2026) - "Δημογραφία επιχειρήσεων" Δημοσιεύθηκε στο GreeceInFigures.com. Πηγή: https://greeceinfigures.com/dimografia-epixeiriseon

@article{gif-dimografia-epixeiriseon,
    author = {Διονύσης Κουλλόλλι},
    title = {Δημογραφία επιχειρήσεων},
    journal = {Greece in Figures},
    year = {2026},
    note = {https://greeceinfigures.com/dimografia-epixeiriseon}
}